Vinho Verde

De wijnstreek Vinho Verde ligt in de provincie Minho, in het noordwesten van Portugal. Met ongeveer 16.000 hectare aan wijngaarden behoort het gebied tot de grotere kwaliteitswijnregio's van het land. Sinds 1959 beschikt Vinho Verde over een eigen DOC-status (Denominação de Origem Controlada).

De naam Vinho Verde betekent letterlijk 'groene wijn', maar verwijst niet naar de kleur van de wijn. In Portugal staat "verde" voor jong, fris en levendig. Het zijn wijnen die vaak relatief jong worden gedronken en bekendstaan om hun frisse karakter.

Het wijngebied strekt zich uit van de rivier de Douro in het zuiden tot aan de rivier de Minho, die de natuurlijke grens vormt met Spanje. De nabijheid van de Atlantische Oceaan heeft een grote invloed op het klimaat. Het gebied kent milde winters, warme zomers en relatief veel neerslag. In sommige delen valt jaarlijks meer dan 2.000 millimeter regen, waardoor Vinho Verde tot de natste wijngebieden van Europa behoort.

De bodems bestaan voornamelijk uit graniet, een arme bodemsoort die de groei van de wijnstok beperkt. Hierdoor moeten de wortels diep zoeken naar water en voedingsstoffen, wat vaak bijdraagt aan de kwaliteit en concentratie van de druiven. Langs de rivieren komen daarnaast alluviale bodems voor met zand en klei.

Voor de witte Vinho Verde-wijnen zijn vooral de volgende druivenrassen belangrijk:

• Alvarinho
• Loureiro
• Arinto
• Trajadura

Elk druivenras draagt zijn eigen karakter bij. Alvarinho zorgt vaak voor meer structuur en rijp fruit, Loureiro geeft florale aroma's, Arinto levert frisse zuren en Trajadura brengt zachtheid en toegankelijkheid.

Wat veel wijnliefhebbers opvalt, is de lichte sprankeling die sommige Vinho Verde-wijnen hebben. Deze subtiele pareling ontstaat tegenwoordig meestal niet door een spontane nagisting op fles, maar wordt tijdens de vinificatie bewust gecreëerd om de wijn extra frisheid en levendigheid te geven.

Wat Quinta de Santiago bijzonder maakt, is dat de geschiedenis van het domein teruggaat tot het einde van de negentiende eeuw. De quinta is sinds 1899 eigendom van dezelfde familie en werd generaties lang gebruikt als een traditioneel landbouwbedrijf. Wijnbouw maakte altijd deel uit van het bedrijf, maar de druiven werden voornamelijk verkocht aan lokale coöperaties en producenten.

Pas ruim een eeuw later ontstond het idee om zelf wijn te produceren. In 2009 besloten drie generaties van de familie Santiago de handen ineen te slaan en een eigen boutique winery op te richten. Daarbij speelde grootmoeder Mariazinha Santiago een belangrijke rol. Haar kennis van de wijngaarden en haar passie voor Alvarinho vormden de basis voor het huidige project.

Tegenwoordig staat Joana Santiago aan het roer van het wijnhuis. Samen met haar familie bouwde zij Quinta de Santiago uit tot een producent die zich volledig richt op kwaliteitswijnen van de Alvarinho-druif. Het doel is niet om grote volumes te maken, maar om het unieke karakter van Monção en Melgaço in iedere fles tot uitdrukking te brengen.

Tijdens mijn bezoek viel vooral het contrast op tussen de historische granieten gebouwen en de moderne wijnkelder. Juist dat contrast symboliseert de filosofie van Quinta de Santiago: respect voor traditie gecombineerd met moderne wijnbouw technieken.

Het bezoek maakte duidelijk waarom Monção en Melgaço wordt beschouwd als het kwaliteitscentrum van de Alvarinho-druif. Hier komen geschiedenis, terroir en moderne vinificatie samen in wijnen die zowel regionaal als internationaal steeds meer erkenning krijgen.